Gerard Spong: “Strafrecht is óók entertainment”

Interview door Jan Vriend voor het Noordhollands Dagblad, ingekort.

Draai er nou niet omheen: strafrecht is óók een beetje entertainment, vindt advocaat Gerard Spong. Vandaar dat hij zijn colleges in het theater gaat geven. En ja: zijn verhaal is óók leerzaam als je van plan bent je schoonmoeder wat aan te doen. ,,Wie goed oplet, hoort hoe hij er bij de rechter beter vanaf kan komen.’’

Wacht even. Eerst de hond in de bench. Hij komt net terug van een ommetje met het beestje, zie je. Hup, daar verdwijnt de hond onder zijn bureau, in zijn kantoor aan de Amsterdamse Keizersgracht. Achter hem een imposante boekenkast, voor hem zijn werkblad vol dossiers en paperassen. Dan nog gauw even bellen, voor hij van wal steekt. Kortom: alles ademt de sfeer van: aan de slag, hier is méér te doen. Want ook al is hij 72 jaar, hij draait nog altijd werkweken van vijftig uur, vertelt hij. En nee, dat is niet omdat hij de tachtig uur van voorheen niet meer aankan. ,,Ik ben gewoon efficiënter gaan werken. Dat leer je in de loop der jaren.’’ Rustiger aandoen? Geen denken aan. ,,Ik hou ontzettend van mijn werk. Dat genot laat ik me niet vrijwillig ontnemen.’’

Het is de honger om zijn verhaal te vertellen, die hem nu naar de theaters lokt. ,,Voor die colleges werd ik gevraagd. Net als bij een huwelijk. En als je het dan een goed idee vindt, zeg je ja.’’ Hij gaat vertellen over strafrecht, over zijn loopbaan en over bijzondere zaken die hij deed en doet. ,,Geanonimiseerd, uiteraard.’’

Slagersmes

Alles komt aan bod: moord, zedendelicten, fraude. Maar ook: de bewijsmethodes, de aanpak van een goede verdediging, de opbouw van een pleidooi en de voor- en nadelen van het zwijgrecht. Spong hoef je niet te vertellen hoe je zo’n verhaal op smaak brengt. ,,Om het publiek bij de les te houden, komen er ook bloedsporen en een slagersmes aan bod.’’ Het mág best spannend zijn, vindt hij. En ja: er mág een vleugje vermaak in schuilen. ,,Strafrecht is natuurlijk ook een beetje entertainment. Crimiseries zijn niet van de televisie te slaan. De ene commissaris heeft zijn zaak nog niet opgelost of de volgende inspecteur staat alweer naast een nieuw lijk. En de mensen smullen ervan.’’

Psychiater

Bij hemzelf werd de belangstelling voor het strafrecht gewekt in zijn jonge jaren, toen hij opgroeide in Suriname. Daar was zijn vader psychiater. ,,We woonden in een huis voor het psychiatrisch ziekenhuis waar hij werkte. Ik zag zijn patiënten bijna dagelijks voorbij lopen. Sommigen werden kameraden van me. Voor een schooljongen is het lastig te begrijpen dat een speelkameraad óók een crimineel kan zijn. Zo leerde ik spelenderwijs dat het plegen van een delict niet is voorbehouden aan patiënten in een psychiatrische kliniek, maar ook aan mensen daarbuiten. Want sommigen buiten de muren van de zorg doen precies hetzelfde. En dan ga je je toch afvragen waarom de één in een kliniek zit en de ander niet.’’

Drugsbaronnen

In de overtuiging dat iedere verdachte een goede verdediging verdient, trad Spong op voor leden van de Rote Armee Fraktion, kindermoordenaars, meesterkrakers en drugsbaronnen. Hij stond voetballer Patrick Kluivert bij toen die werd beschuldigd van verkrachting en hij verdedigde collega Oscar Hammerstein toen justitie hem verdacht van het witwassen van drugsgelden.  Maar vraag je hem welke zaak hem het meest is bijgebleven, vertelt hij over de verdediging van de arts van het Alkmaarse ziekenhuis. Justitie vervolgde de dokter wegens het ombrengen van een patiënt, zelf vonden de betrokkenen dat er sprake was van euthanasie. ,,Het was de eerste euthanasiezaak van Nederland.  Dankzij dat proces is euthanasie in Nederland straffeloos kunnen worden. Daar profiteren tot op de dag van vandaag veel mensen van. Daarom kijk ik er nog altijd met genoegen op terug.’’

Messentrekker

Zijn stelling dat hij iedereen die van het rechte pad afdwaalt wil verdedigen, prikkelt tot wat lastige vragen. Staat Spong ook de man bij die zijn buurman ombrengt?  ,,Jazeker, al hangt het er vanaf of het een aardige buurman was.’’ Verdedigt hij ook degene die zijn zoon iets aandoet? ,,In dat geval zou ik de verdediging niet op me nemen. Je moet voorkomen dat familiebanden invloed hebben op de zaak.’’ Maar de messentrekker die u de ene dag vrijpleit , kan de volgende dag met zijn mes uw zoon van het leven beroven… ,,In theorie zou dat kunnen. Het zou ook kunnen dat u zoiets doet als iemand u het bloed onder uw nagels vandaan haalt. Maar als u mijn  zoon overhoop steekt, moet u maken dat u wegkomt bij mij.’’

Hij herhaalt dat hij ‘in beginsel’ iedereen verdedigt. Toch hanteert hij een tarief van een paar honderd euro per uur. Hoe toegankelijk is zijn praktijk dan? Zo’n tarief kan toch niet iedere betalen? ,,Nee, niet iedereen kan dat betalen. Maar ik hoef ook niet iedereen bij te staan.’’

Gajes

Nog even terug naar zijn theatertournee. De titel van zijn college is ‘In vertrouwen’, verwijzend naar het contact tussen de advocaat en zijn cliënt. ,,Je weet natuurlijk nooit wat voor gajes je over je voer krijgt, maar je moet in beginsel van wederzijds vertrouwen uit kunnen gaan.’’ Is zo’n reeks theatercolleges ook ijdelheid? ,,Nee, het is een erkenning van mijn specialiteit. Ik vind het uitdagend en leuk om voor een breed publiek iets creatiefs tot stand te brengen. Samen met mijn regisseur Geert Lageveen wil ik in toegankelijke taal een college neerzetten waar het publiek plezier aan ontleent en waar de mensen wat aan hebben.’’ Dus als ik van plan ben om mijn schoonmoeder wat aan te doen, is het handig om eerst bij uw theatercollege aan te schuiven? ,,Ja dat is aan te raden. En ook al bent u dat niet van plan, steekt u er toch wat van op.’’

Naar de voorstelling

Houd jij ook van theater?

In onze nieuwsbrief vind je onder andere de nieuwste voorstellingen, exclusieve voorproefjes en leuke extraatjes. Schrijf je snel in!
Onze bezoekers beoordelen ons met een
4.5/5