'Mooi, als een lied zo binnenkomt'

Interview met André van Duin

Een omslag komt nooit zomaar. Sterker: een verandering in het leven is doorgaans het resultaat van een jarenlang proces. Maar als André van Duin één moment moet aanwijzen dat zijn loopbaan deed kantelen, dan is dat zijn rol in 2015 als komiek in The Sunshine Boys.

André van Duin speelde in het stuk van Neil Simon samen met Kees Hulst een van de twee oudere komieken, die na een jarenlange ruzie proberen nog één keer samen op te treden. “Ik was natuurlijk altijd de man van de revue en de bulderende lach,” zegt hij op de begane grond van zijn Amsterdamse huis, dat is ingericht als een bruin café, compleet met bar, fauteuils en licht - reclame aan de wand. “Maar als je ouder wordt, is het goed om een stap te maken. Zoiets ontstaat ergens – je gaat toch denken: hoe lang kan ik dit nog zo doen? De vraag is alleen of het publiek met je meegaat. Pikken de mensen het als je opeens andere dingen doet? Bij The Sunshine Boys, dat in DeLaMar in première ging, gebeurde dat.”

De voorstelling, geregisseerd door Gijs de Lange, stond bol van snelle grappen en tragikomische situaties, maar een klucht was het zeker niet. Eerder een tragikomedie. Van Duin: “Er zat een diepere lijn in, dat maakte het ook zo leuk om te spelen. Voor mij was dit echt iets anders. Hier was het stuk de hoofdzaak; bij de revue was ik dat. Eigenlijk werden hier de alpinopet en het typetje voorgoed opgeruimd. Opeens was de weg vrij om te gaan presenteren, en om een rol als Evert te spelen in Het geheime dagboek van Hendrik Groen.”

Zes jaar na The Sunshine Boys kijkt niemand meer vreemd op als André van Duin zijn serieuze kant toont. In De Wereld Draait Door ontroerde hij – enkele maanden na de dood van zijn man Martin Elferink in januari 2020 - met een eigen vertaling van Charles Aznavours La Bohème. In het programma Matthijs gaat door had hij in februari van dit jaar andermaal succes met een aangrijpend liedje over rouw, Voor altijd, dat voor hem was geschreven door Danny Vera.

LOFTUITINGEN
Na afloop ontplofte zijn telefoon van de complimenten, en sociale media stroomden over van de loftuitingen. “Het was voor mij klein begonnen, met een telefoontje. Danny Vera belde en zei dat hij een liedje voor me had gemaakt. Hij stuurde de tekst. Die was mooi, maar ik liet hem weten dat ik er nog wat aan wilde schaven. Het moest over Martin gaan, vond ik, en tegelijk moest het iets universeels hebben. Zodat anderen er ook iets mee kunnen. Op een gegeven moment is het dan zover. Dan kom je ermee op tv en is het vooral zaak dat je jezelf onder controle houdt. Dan wordt het namelijk werk. Daar bedoel ik mee dat ik het persoonlijke op dat moment zoveel mogelijk van me af moet zetten. Toch raakt het dan heel veel mensen. Dat is mooi, natuurlijk. Dat het zo binnenkomt.”

WAARDERING
André van Duin is ‘natuurlijk blij’ met de waardering (‘uiteindelijk wil iedereen zo nu en dan een schouderklop’), maar het is ook zo, benadrukt hij, dat dergelijke tv-optredens mede tot een goed einde komen doordat de omstandigheden meezitten. Toen hij La Bohème zong voor Matthijs van Nieuwkerk, was het net coronatijd, en was zo’n beetje iedereen toe aan troost. “DWDD zat ook nog eens in zijn laatste dagen en stond in het teken van afscheid. De sfeer was al behoorlijk beladen. Dat draagt natuurlijk wel bij aan het geheel.”

Dit vraaggesprek gaat eigenlijk over de rol die DeLaMar speelt in het leven van André van Duin. En hoewel hij gretig vertelt over het theater dat hij zo vaak bezoekt, is het onvermijdelijk dat ook de periode die achter hem ligt ter sprake komt; 2020 en de eerste helft van 2021 waren onstuimig voor hem, en dat is nog zacht uitgedrukt. Niet alleen verloor Van Duin in 2020 zijn echtgenoot na een kort ziekbed, een half jaar later werd bij hemzelf kanker geconstateerd. In datzelfde jaar overleed ook nog eens Corry van Gorp, met wie hij jaren samenwerkte en nog altijd goed bevriend was.

Inmiddels is hij zelf weer gezond (‘al moet ik me natuurlijk wel laten controleren’), en werkt hij zich een slag in de rondte. Van Duin presenteert voor Omroep Max meerdere programma’s: Heel Holland Bakt, Heel Holland Bakt Kids, Denkend aan Holland (met Janny van der Heijden) en binnenkort volgen ook nog De Grote Kleine Treinen Competitie en een programma over volkstuintjes. “Ik vind het heerlijk om zoveel te doen. Het helpt om de dagen door te komen. Want dat moet je toch echt zelf doen, ook al krijg ik steun van goede vrienden. Ik heb daarover niets te klagen. Maar uiteindelijk moet je verdriet alleen verwerken. Letterlijk. Ik ben nu alleen. Martin is er niet meer. Daarom is werk fijn. Dat geeft afleiding. Anders zou ik toch maar wat voor me uit zitten te turen.”

Op 4 mei stond Van Duin op uitnodiging van het Nationaal Comité 4 en 5 mei op de Dam in Amsterdam, om te spreken tijdens de Nationale Dodenherdenking. Van Duin, geboren in 1947, groeide op tussen de puinhopen van het tijdens de Tweede Wereldoorlog platgebombardeerde Rotterdam. Hij vertelde over zijn vader, die in de oorlog werd opgepakt en per trein naar Duitsland werd gedeporteerd. Op de Dam zei hij: “Wat hij precies heeft gedaan en welke ontberingen hij moest door[1]staan, daar heeft-ie nooit iets over verteld. Als ik er wel eens naar vroeg zei hij altijd: ‘Dat wil je niet weten, jongen’. Hij had het overleefd. Maar je moest niet vragen hoe.”

Van Duin woont inmiddels meer dan dertig jaar in Amsterdam en gaat normaal gesproken op 4 mei naar het Homomonument op de Westermarkt. Hij wilde het belang van dit monument tijdens de herdenking per se benadrukken: “Het feit dat wij in Nederland sinds 1987, als eersten in de wereld, zo’n monument hebben, tekent onze vrijheid. De vrijheid dat iedereen hier zichzelf mag zijn. Zonder dat iemand anders daar wat van zegt. De Nederlandse grondwet ademt verdraagzaamheid en tolerantie. Je kunt hier over het algemeen doen en laten wat je wilt en zeggen wat je wilt. Je bent hier vrij.”

BIJZONDER
Enkele maanden later kijkt hij met trots op dat moment terug. Hij lacht: “Zoiets begint altijd met een vraag. Voor de herdenking op de Dam zochten ze iemand die een groot publiek aanspreekt. Dan is het niet zo gek om bij mij uit te komen; ik loop al jaren mee en verschillende generaties zijn met mijn shows en programma’s opgegroeid.” Gaandeweg groeide het besef dat de uitnodiging bijzonder is. “Dan weet je ineens dat het niet niets is, om op zo’n moment miljoenen landgenoten toe te spreken. Ik herinner me nog het moment kort ervoor, die avond. Daar sta je dan, vlak bij het monument. Het was koud en het waaide ook behoorlijk. Ik kroop wat weg in mijn jas en dacht: zorg dat je rustig blijft, André. Niet te snel door die tekst heen… Het ging goed, gelukkig. Het was een unieke ervaring.”

Door zijn vele tv-werk is André van Duin zelf niet meer te zien in het theater. En dat zal ook niet snel meer gebeuren, zegt hij. “Ik heb het lang gedaan. Avond aan avond. Bus in en bus uit, nog even afgezien van de files. Daar kijk ik niet meer naar uit. Dus wat dat betreft mis ik het niet. Ook zie ik mezelf niet meer in een revue staan. Die tijd is echt voorbij. Dat is goed zo. Dat er ontwikkeling is. Ik ben niet zo van het oppoetsen van oude dingen. Ik ben trots op wat ik heb gedaan. Maar ik doe nu iets anders.” Misschien dat hij in DeLaMar nog een keer een klein programma doet, dat lijkt hem leuk. Op een vaste plek, waar hij vanuit zijn huis lopend naartoe kan lopen.

Ook verheugt hij zich op het bezoeken van het theater aan de Marnixstraat. “Voor mij is het al een avond uit als ik DeLaMar binnenkom. Je loopt een andere wereld in. Een plek waar je alles achter je laat en het avontuur tegemoet treedt. Normaal gesproken bezoek ik alles wat er op het programma staat, of bijna alles. Van musicals en toneel tot aan dans.” Hij zit daar dan niet als een collega te kijken hoe anderen het allemaal oplossen op het podium. “Theater is voor mij ontspanning en ontsnapping. Het brengt je op plekken waar je nooit eerder was en misschien ook wel nooit naar toe durfde te gaan. En na afloop een bitterballetje in de foyer. Mooier kan toch bijna niet?”

Meer mooie theaterverhalen als deze vind je in het 'DeLaMagazine'. Dit jubileummagazine van DeLaMar is gratis aan te vragen, als cadeautje voor theaterliefhebbers in heel Nederland.

Vraag het magazine aan

Ik Kijk Uit Naar Campagne

Naar welke voorstelling kijk jij uit?

We hebben een gloednieuwe quiz opgezet, waarin cabaretier Howard Komproe uitzoekt welke voorstelling het beste bij jou past. Aan het einde van de quiz kun je kaarten voor deze voorstelling boeken en mag je op de foto met de bijbehorende poster. Zo kun jij aan al je vrienden en familieleden laten weten waar jij naar uitkijkt!

Inschrijven nieuwsbrief

Dankzij onze nieuwsbrief ben jij twee keer per maand als eerste op de hoogte van nieuwe voorstellingen, exclusieve video’s en mooie kortingsacties. Schrijf je snel in!
Onze bezoekers beoordelen ons met een
/5